Gasoline Export Ban: ରୁଷର ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ଭାରତ ଉପରେ ପଡ଼ିବ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ?

ଓଡ଼ିଆ ଗସିପ ବ୍ୟୁରୋ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି): ୧ ଏପ୍ରିଲ୍, ୨୦୨୬ ରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ରୁଷର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପରେ, ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି: ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ କି? ଭାରତକୁ କାହିଁକି ଭୟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ "ପ୍ଲାନ୍ B" କ'ଣ? ପ୍ରକୃତରେ, ଘରୋଇ ବଜାରରେ ସ୍ଥିର ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ରୁଷ ୧ ଏପ୍ରିଲ୍, ୨୦୨୬ ରୁ ଜୁଲାଇ ୩୧, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି। ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ କିଛି ରିଫାଇନାରୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ରୁଷରେ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରୁଷ ଅନେକ ଥର ଏପରି ଅସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି। ଏହି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କେବଳ ସମାପ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଉପରେ ନୁହେଁ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଉପରେ କ'ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ? 
ରୁଷ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦକ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ତେଣୁ, ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ରୁଷ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ୟୁରୋପୀୟ ଏବଂ ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।

ଭାରତ ଉପରେ କ'ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ?
ଭାରତ ମୁଖ୍ୟତଃ ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତେଲ କିଣେ, ସମାପ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ନୁହେଁ। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶୋଧନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆମେ ଆମର ଅଶୋଧିତ ତୈଳରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉତ୍ପାଦନ କରୁ, କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ନିଟ୍ ରପ୍ତାନିକାରୀ ମଧ୍ୟ ହେଉ । ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ରୁଷର ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ । ବିଶ୍ୱ ପେଟ୍ରୋଲ ବଜାର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବନିମ୍ନ ରହିବ। ପରିବହନ ବାଧା କିମ୍ବା ଅଭାବର କୌଣସି ରିପୋର୍ଟ ନାହିଁ। ଭାରତରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରଣନୈତିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ରିଜର୍ଭ (SPR) ଏବଂ ରିଫାଇନାରୀ ଷ୍ଟକ୍ ଅଛି।

ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ନୁହେଁ ଯେ ରୁଷ ଏହାର ଘରୋଇ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଡିଜେଲ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ତଥାପି, ଏଥର, ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିରତା ରୁଷ ଭିତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛି।

ଭାରତର ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି
ଭାରତ ଏକ ଇନ୍ଧନ ରପ୍ତାନିକାରୀ: ଭାରତ ନିଜସ୍ୱ ପେଟ୍ରୋଲ ଉତ୍ପାଦନ କରେ ଏବଂ 150 ରୁ ଅଧିକ ଦେଶକୁ ବିଶୋଧିତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରୟ କରେ। ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ଉପଲବ୍ଧତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ।

ପ୍ରଚୁର ଷ୍ଟକ୍: ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ 60 ଦିନର ବଫର ଷ୍ଟକ୍ ଅଛି। ସାରା ଦେଶରେ 100,000 ରୁ ଅଧିକ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଯୋଗାଣ ସାଧାରଣତଃ ଜାରି ରହିଛି।

କ’ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ?
ଯଦିଓ ସିଧାସଳଖ ଅଭାବ ହେବ ନାହିଁ, ଯଦି ରୁଷର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ, ତେବେ ଏହା ଭାରତର ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ, ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଘରୋଇ ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର ରଖିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।